/  
بیریمجی صحیفه » مقاله لر و باخیشلار » قیساجا، صمد بهرنگی و آزربایجان میللی اینسیجامی حاققیندا ,بولود_مورادی
صمد بهرنگی و آزربایجان میللی اینسیجامی حاققیندا

قیساجا، صمد بهرنگی و آزربایجان میللی اینسیجامی حاققیندا ,بولود_مورادی

اوغوزتی وی :”میللتلیک” روحونون نسنل( ابژکتیو) گؤرونوشو، چاغداش دونیامیزدا مودئرن میللی_ حؤکومتلرین ایقتیدارییلا بیچیملشیر، میللی ائکونومیک، توپلومسال، سیاسال و کولتورل سیستم، میللی اورتاقلیقلارین ایجادینا زمین حاضیرلاییر. آنجاق بو گئدیش، بونونلا بیتمز، اؤزنل( سوپژکتیو) و معنوی بیر اورتاقلیقلارین دا وار اولوشو گرکدیر.


کیلاسیک دونیانین گئنل اورتامی، باشلانان میتولوگیا سیستمی، میللتلیک روحونون آنلامسال آچیلاردانسا ایجادینی گئرچکلشدیرمکده ایدی؛ ائلین معنوی بیرلیگینی قورویوب تاریخ سوره سینده نسیلدن نسیله میراث ائدیلمه سینه یاردیم ائدیردی. بو اوزدن ائلین اوسطوره لری تکجه ادبی_ دیلسل ایشله ولره( کاربرد) یوخ؛ مدنیت، توپلوم بیلیم، سیاسی و حتی ائکونومیک بیلیملرینجه اؤنم داشییر، ائتکی سرحدلرینی سرگیله ییرمیش. تورک اؤلکه لری آراسیندا ماناس، کور اوغلو، آسلی_کرم، دده قورقورد بویلارینین کاراکتئرلری، گیل_ گمیش و.. بو کیمی میتولوژیک قهرمانلارین اساس ایشلم ساحه لری همین “اولوسال بوتؤولوک”( انسجام ملی) قورماغیمیش.
” کاشغارلی ماحمود”_ ون امکلرییله الیمیزه چاتان ایلکل_ میللی قارامانلاریمیزین بیریسینی قئید ائده بیلریک؛ آلپ ارتونقا، بو اسکی تورک میللتین بسیط توپلوموندا تکجه ووروشقان بیر قارامان دئییل، بلکه ائلین دوشمنلرینه قارشی بیرلیگه بیر سببدیر ده. ارتونقانی باشقا قایناقلاردان دا ایزله یه بیلریک. اوزرینیزده کی بو متنین ایچ سؤیلمی ایله اویغونلوق گؤستردیگی قایناقلارین بیرینه باش وورماق ایسته ییرم: تورک میللتینه قارشی بیچیملنمیش ” فیردووسینین شاهنامه سی!”. همین قایناقدا، کاشغارلینین اؤرنک آچدیغی بیر خالق شعرینده اؤلومونو ” فله یین اؤجو” ( انتقام فلک غدار” عنوانیلا بؤیومسه نیلدیگینین باش سببلرینی ده قاورایا بیلریک: ” توران” اؤلکه سینه عایید بوتون قارامانلاری پیسله ین فیردووسی، ” افراسیاب”_ا چاتینجا، ایلک دؤنه_ و بلکه ده سون دؤنه یه_ نورمال دوزه نی پوزور، تعجبلریمیزی چکه رک، تورک اولوسوندان بیر کاراکتئری بیر یوللوق اولسا بئله اؤیور، ” اوس و ارنلیک” ( خردمندی و سلحشوری) اؤزللیکلرییله وصف ائلیر. بورداجا، عاغیل و گوجون میللی انسجام روحونون تشکیلینده ایفا ائتدیگی قاباریق روللارینی گؤزه آلا بیلریک.
اوسچولوک و قورخمازلیق عنوانیله چاغداش دونیامیزا قدر داوام ائدن ایکی آنا اؤزللیک، مدرن دونیانین تن اورتاسیندا دا اوسطوره لرین دوغوشو، بسله نیلیشی، یاییلیشی و داوامینا یؤنه لیک تمل سببلردن ساییلابیلرلر. اوسطوره لرین ایجادی اوچون گرکلی اولان عامیللرین بیرلشدیگینده، ” خیابان اویغارلیغی” ( فرهنگ خیابان) باشلیغییلا تانیمسادیغیم مودئرن دؤنمده ایسه میتولوژیک کاراکتئرلرین باش قالدیریشینا اینانیرام. همین اوسطوره لرین بیر اؤرنه یینی ایسه ” صمد بهرنگی”_ین آدینا باغلی اورتایا قویا بیلرم.
مودئرن دؤنمده وارلیغا کئچن اسطوره لرین ایجاد زمینی ” رولان بارت” کیمی گؤسترگه چیلر( نشانه شناس) آچیقلامیشدیر.
اوزرینیزده کی متنده اورتایا قویولان اوسطوره وی کیفیت، هابئله میفیک کاراکئتر رولان بارتین اینجه له دیگی کولتورل اورتاما بوتونلوکله تابیعلیک گؤسترمز، بونونلا بیرلیکده اورتالیقدا بللی باغلارین دا ووجودونا تانیقلیق ائده بیلر.
نه ایسه.. کاشغارلی ماحمودون قئید ائتدیگی آغیت، آزربایجانین دیلی و کولتورونون حاققیندا هله ده جانلی بیر ” صحنه” ساییلا بیلر: ائلین قاپ قارا گونلرینده، #شوونیزم آدلی فله یین اؤجونه راست گلمیش تاریخینده، عاغیل و ارنلیک اؤرنکلرینین شهادتییله، اؤزلویوندن اؤزگه لندیریلمیش چاغیندا..آج_ یالاواج… میللیتیمیزین بئله بیر قارامتیل سئکانسیندا، صمد بهرنگی ده میللی اومود قیغیلجیمی کیمی دوغوش، بسله نتی و یاییلیش زمینی قازانار، صمد بهرنگینین اعتیراضلارینی قازانمیش ” حئیدربابا” کیمی کولتورل گؤرونگه لرده. اوزئیده قارشیتلیغی، درینلیکلرده آنجاق بیرلیگی اولان بو کیمی گؤرونگه لر( پدیده) بوتؤولویو داغیلمیش بیر میللتین انسجام باغلارینی قوران اوسطوره لردیر؛ قورولاجاق باغلارین نه قدر اینجه اولدوغونو ایسه بیلرک…

بولود_مورادی

Comments,Baxışınız
oguz gif telegram
Play All Replay Playlist Replay Track Shuffle Playlist Hide picture