/  
صفحه اصلی‌ » یادشت‌های روز » تقویم ملی‌ و معاصر تورکان آزربایجان

تقویم ملی‌ و معاصر تورکان آزربایجان

اغوز تی وی :تقویم ملی‌ و معاصر تورکان آزربایجان
Lbx (117)      

فروردین آغلارگولر
۱  فروردین تولد حمزه اوغلو خشکنابی نویسنده و فعال سیاسی در روستای خشکناب بستان آباد به سال ۱۳۰۱- تولد عاشیق حسین تبریزی در ۱۳۱۰- تولد ربابه مرادوا  خواننده و بازیگر بزرگ آزربایجانی در اردبیل به سال ۱۳۰۹.
۲  فروردین تولد سلیمان رحیموف نویسنده در ۱۲۷۹- تولد علی آقا آقایف هنرمند و بازیگر توانا و مشهورآزربایجانی درنقش مشهدی عباد در باکو به سال ۱۲۹۲

۳ فروردین  تولد کریم مشروطه چی شاعر با تخلص سؤنمز در تبریز به سال ۱۳۰۷
۴ فروردین  تولد عاشیق علی قره داغی در ۱۳۳۱
۶فروردین  تولد عاشیق چنگیز مهدی پور در ۱۳۴۱
۷ فروردین مرگ عبدالرسول خیامپور نویسنده واستاد ادبیات تورکی در تهران به سال ۱۳۵۸
۸ فروردین تولد صدقی روح الله بازیگر تئاترآزربایجانی در باکو به سال ۱۲۶۵- مرگ سلیمان ثانی آخوندوف نویسنده توانا و مشهورآزربایجانی در باکو به سال ۱۳۱۸
۹فروردین  تولد معجز شبستری شاعرتوانا و مشهورآزربایجانی در ۱۲۵۲

۱۰فروردین قتل عام آزربایجانیان به دست داشناکهای ارمنی در باکو و دیگر شهرهای آزربایجان شمالی در ۱۲۹۷ فاجعة مارس- تولد عباسعلی عمید زنجانی حقوقدان توانا ومشهور در زنجان به سال ۱۳۱۶
۱۲فروردین قیام کلنل محمدتقی خان پسیان در خراسان به سال ۱۳۰۰- مرگ رسول رضا (شاعر) در ۱۳۶۰
۱۳فروردین تولد عاشیق عبدالعلی نوری در ۱۳۱۸
۱۴فروردین به سال ۱۳۶۵ مرگ آیت لله سیدمحمد کاظم شریعتمداری مرجع تقلید تورکان آزربایجان جنوبی و رهبرجنبش مسلح خلق مسلمان آزربایجان  علیه رژیم خمینی -اشغال شهر کلبجرآزربایجان توسط نیروهای ارمنی در ۱۳۷۲
فروردین۱۶- مرگ پروین اعتصامی  شاعرچند زبان مشهورآزربایجانی در تهران به سال ۱۳۲۰
فروردین۱۷- انتشار نخستین شمارة مجلة «ملانصرالدین» توسط جلیل محمدقلیزاده در تفلیس به سال ۱۲۸۵.- آغاز قیام شیخ محمد خیابانی در تبریز در ۱۲۹۹- صدور قطعنامة شمارة ۸۲۲ شورای امنیت سازمان ملل متحد در ۱۳۷۲ که در آن شورای امنیت، خواستار «تخلية کلية نيروهای اشغالگر از ناحية کلبجر و ديگر نواحی اشغال شدة آذربايجان شمالی» شده بود- مرگ قاچاق سلیمان عضو و فرمانده گروه قاچاق نبی  در ۱۲۹۶قهرمان ملی‌ و مردمی آزربایجان در دوره اشغال آزربایجان  توسط روس‌  تزاری .
فروردین۲۰- انتشار روزنامة «تجدد» در تبریز به کوشش شیخ محمد خیابانی در ۱۲۹۶  آغاز اولین جرقه حرکت ملی‌ و استقلال خواهی‌ تورکان آزربایجان از  به اشغال در آمدن  آزربایجان توسط ایران
فروردین۲۲ – مرگ صمد سرداری نیا نویسنده و مترجم آزربایجانی در تبریز به سال ۱۳۸۷- مرگ بولوت قارا چورلو  شاعربزرگ آزربایجانی    
فروردین۲۴- مرگ غلامحسین بیگجه خانی نوازنده معروف تار آزربایجانی در تبریز به سال ۱۳۶۶.
فروردین۲۵- برگزاری کنگرة دهقانی آذربایجان در تبریز در ۱۳۲۵به تدبیر حکومت ملی‌ آزربایجان .
فروردین۲۸- تولد محمدرضا ملک کیان  نقاش توانا و مشهورآزربایجانی در۱۳۳۳-تولد لطفیار ایمانوف خواننده مشهورآزربایجانی  در صابر آباد به سال ۱۳۰۷.
فروردین۳۰- مرگ هاوارد باسکرویل معلم آمریکایی در جریان مبارزات مردم تبریز در ۱۲۸۸ – تولد محمد راحم شاعر  آزربایجانی  در باکو به سال ۱۲۸۶.
فروردین۳۱- سال ۱۳۵۸، سالروز مقاومت بزرگ میهنی ملت تورک آزربایجان در شهر سولدوز( نقده ) در مقابل جنایتکاران و تروریست‌های مهاجر کرد 
اردیبهشت گولن آی
اردیبهشت۴- تولد میرجلال پاشایف نویسنده و ادیب مشهورآزربایجانی در اردبیل به سال ۱۲۸۷- مرگ بالاش آذراوغلو شاعرمشهورآزربایجانی و یکی‌ ازنمایندگان  مردم اردبیل در حکومت ملی‌ و معاون ادبی رادیو تبریز در حکومت ملی‌ آزربایجان در سال ۱۳۲۴به سال ۱۳۹۰.
اردیبهشت۵- تولد سید جمال الدین ترابی طباطبایی سکه شناس و مورخ معروف آزربایجانی درتبریز به سال ۱۳۰۴.
اردیبهشت۶- تاسیس وآغاز بکار رسمی رادیو تبریز توسط حکومت ملی آذربایجان در ۱۳۲۵.
اردیبهشت۷- سقوط جمهوری دموکراتیک آذربایجان شمالی اولین جمهوری و دولت دمکراتیک شرق  به دست بلشویکها در ۱۲۹۹.
اردیبهشت۸- تولد عاشیق رسول قربانی در ۱۳۱۴.
اردیبهشت-۹ تولد رامیز قولیف نوازنده معروف تار آزربایجانی در۱۳۲۶آذربایجان شمالی.
اردیبهشت۱۰ مرگ رضا صراف تبریزی  شاعرمعروف در ۱۲۸۶-نخستین اجرای اپرای کوراوغلو ساختة اوزئییر حاجی بیگوف در ۱۳۱۶.
اردیبهشت۱۲- تولد عباس عبدالله  نویسنده و شاعر و مترجم آزربایجانیدر ۱۳۱۹- تولد عاشیق رحیم نظری در ۱۳۴۱.
اردیبهشت۱۴ – مرگ صدقی روح الله بازیگر تئاتر آزربایجانی در باکو به سال ۱۳۳۸.
اردیبهشت۱۵- انتشار نخستین شمارة مجلة وارلیق در تهران به سال ۱۳۵۸.
اردیبهشت۱۶- مرگ حسین منزوی  شاعرآزربایجانی در تهران به سال ۱۳۸۳- مرگ عاشیق علی فیض اللهی وحید در ۱۳۷۴. مرگ محمد راحم  شاعرآزربایجانی در باکو به سال ۱۳۵۶-مرگ اصغر روفه گر هنرمند روفه گرآزربایجانی در تبریز به سال ۱۳۸۹
اردیبهشت۱۸تولد عظیم عظیم زاده نقاشتوانا  آزربایجانی در روستای نوخانی باکو به سال ۱۲۵۹- مرگ عبدالله سورادبیات شناس توانا و مشهورآزربایجانی در گنجه به سال ۱۲۹۱
اردیبهشت۱۹- اشغال شوشا در قره باغ توسط نیروهای ارمنی و ایرانی‌ در ۱۳۷۱-برقراری آتش بس سراسری درقارا باغ در سال ۱۳۷۳. تولد حیدرعلیف رئیس جمهورسوم آذربایجان شمالی در ۱۳۰۲- اعتراض و تظاهرات گستردة دانشجویان تورک آذربایجان به انتشار پرسشنامة موهن صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در توهین به تورکها در سال ۱۳۷۴ و به مناسبت سالگرد همین روزاعلان روز “دانشجوی آذربایجان” توسط فعالین ملی‌ آزربایجان   
اردیبهشت۲۰- تولد یحیی شیدا  شاعر آزربایجانی در محلة چرنداب تبریز به سال ۱۳۰۳.
اردیبهشت۲۱- تولد صمد سرداری نیا نویسنده و مترجم آزربایجانی در محلة امیرخیز تبریز به سال ۱۳۲۶.
اردیبهشت۲۳- تأسیس نخستین کودکستان شرق برای اولین بار در خاورمیانه و  کشور موسوم در ایران در  تبریزآزربایجان جنوبی به کوشش جبار باغچه بان در ۱۳۰۳
۲۴ اردیبهشت- مرگ قارا قارایف آهنگسازتوانا و مشهورآزربایجانی در ۱۳۶۱-روز بین المللی زبان تورکی.
اردیبهشت ۲۵– تولد عاشیق آباک در ۱۲۶۶-مرگ دکتر محمدامین ریاحی نویسنده تورک  در تهران به سال ۱۳۸۸.
اردیبهشت۲۶ – درگذشت دکتر حسن احمدی گیوی نویسنده، پژوهشگر، ادیب تورک در تهران به سال ۱۳۹۱.
۲۷ اردیبهشت- اشغال لاچین در قره باغ توسط نیروهای ارمنی در ۱۳۷۱. مرگ صمد وورغون  شاعر و نمایشنامه نویس  در ۱۳۳۵. نصب مجسمة ستارخان سردار ملی در باغ گلستان تبریز در ۱۳۲۵.
اردیبهشت۲۸ – تولد رسول رضا شاعرآزربایجانی در ۱۲۸۹.
اردیبهشت۳۱- مرگ سید عظیم شیروانی  شاعرآزربایجانی در ۱۲۶۷.

خرداد قیزاران
خرداد-۱ مرگ عاشیق عبدالعلی نوری در ۱۳۸۲. قیام ملت تورک آزربایجان در ۱۳۸۵. مرگ انور اردبیلی (شاعر اهل بیت آزربایجان) در ۱۳۷۱- تخلیه ی زنجان از قوای حکومت ملی آزربایجان  جنوبی و فدائیان بعد از انعقاد قرارداد معروف پیشه‌وری – مظفر فیروز ۱۳۲۵-اعدام فریدون ابراهیمی دادستان کل حکومت ملی آزربایجان  در تبریز به سال ۱۳۲۶  و  اعدام ۱۵ بروکات حکومت ملی‌  به دست حکومت غاصب ایرانی‌ در تبریز 
خرداد۲- برگزاری نخستین کنگرة کارگران آزربایجان در تبریز در ۱۳۲۵حکومت ملی آزربایجان-آغاز انتشار روزنامة «آژیر» به کوشش سید جعفر پیشه وری در تهران در ۱۳۲۲
خرداد۳- مرگ ابراهیم خلیل خان جوانشیر حاکم قارا باغ به دست روسها در ۱۱۸۵- تولد دکتر جواد هیئت  نویسنده  در تبریز به سال ۱۳۰۴.
خردا د۴- مرگ سعید محسن  مبارز حکومت ملی آزربایجان به سال ۱۳۵۱ در زندان پهلوی.
خرداد۵- مرگ رحیم مؤذن زاده اردبیلی (مؤذن) در ۱۳۸۷. مرگ عبدالله واعظ مفسر قران و مثنوی آذربایجان در تبریز به سال ۱۳۷۹.
خرداد ۶ – تولد محمدعلی تربیت ملی‌ گرای آزربایجانی, نویسنده و شهردار تبریز و مرد سازندگی تبریز مدرن در تبریز به سال ۱۲۵۶.
خرداد۷- استقلال آذربایجان شمالی و تأسیس جمهوری دموکراتیک آذربایجان  به مرکزیت شهر باکو و رهبری محمد امین رسول زاده در ۱۲۹۷.
خرداد۸- تولد هابیل علیف کمانچه نوازآهنگسازتوانا و مشهورآزربایجانی در آغداش به سال ۱۳۰۸.
خرداد۹- تولد میرزا علی اکبر صابر شاعر, منتقد و نویسنده سیاسی آزربایجان در شاماخی به سال ۱۲۴۱- مرگ بهروز دهقانی فعال سیاسی , نویسنده  در زندان رژیم شاه در تهران به سال ۱۳۵۰.
خرداد۱۰- مرگ زلفی آدی گوزلوف خواننده مشهورآزربایجانی در باکو به سال ۱۳۲۴.
خردا۱۱د- تولد دکتر محمدامین ریاحی نویسنده و معلم  آزربایجانی در خوی به سال ۱۳۰۲.
خرداد۱۲- تولد عاشیق فرخ مهدی پور در ۱۳۴۱.
خرداد۱۷ – تولد رضا ژاله سازندة ساز و شاعر  در خیاو به سال ۱۳۲۶.
خرداد۱۹ – تولد رشید بهبودوف خواننده مشهورآزربایجانیدر ۱۳۶۸.
خرداد۲۰- مرگ میرهاشم امیر آرین از فعالان حکومت ملی آزربایجان  جنوبی در تهران به سال۱۳۸۳- تولد محمد عارف ادیب مشهورآزربایجانی در باکو به سال ۱۲۸۳.
خرداد۲۱- تولد مفتون امینی شاعرمشهورآزربایجانی در ۱۳۰۵.
خرداد۲۲- افتتاح دانشگاه تبریز توسط حکومت ملی آزربایجان در ۱۳۲۵. 
خرداد۲۴- مرگ عظیم عظیم زاده نقاش مشهورآزربایجانی در باکو به سال ۱۳۲۲.

خرداد۲۵- افتتاح موزة هنری بهزاد در تبریز توسط حکومت ملی آزربایجان  جنوبی در ۱۳۲۵
خرداد۲۶ -راهپیمایی مردم زنجان و خمسه در اعتراض به قرار دادجدائی زنجان از حکومت ملی آزربایجان و واگزاری اداره زنجان به رژیم ایرانی‌  ۱۳۲۵ 

تیر قوْرا پیشن
تیر۱- تولد منوچهر مرتضوی استاد دانشگاه و نویسنده مشهورآزربایجانی در تبریز به سال ۱۳۰۸.
تیر۲- تولد صمد بهرنگی (نویسنده) به سال ۱۳۱۸ در محلة چرنداب تبریز- تولد بلبل محمدوف (خواننده) در روستای خان باغی شوشا به سال ۱۲۷۶.
تیر۳- تولد ابوالفضل ایلچی بیگ در روستای کلکی نخجوان به سال ۱۳۱۷رئیس جمهور دوم آزربایجان شمالی و رهبر حرکت ملی‌ و استقلال طلب آزربایجان در استقلال آزربایجان شمالی از اشغال روس 
تیر۷ – مرگ میر مصطفی عالی نسب اقتصاددان، صنعتگر  در تهران به سال ۱۳۸۴.

تیر۸- مرگ دکتر منوچهر مرتضوی (استاد دانشگاه و نویسنده) در تبریز به سال ۱۳۸۹. -تولد بابک  خرمدین (قهرمان ملی آزربایجان ) یا بای بک شمانیست در اردبیل-تولد نگار رفیع بیگلی (شاعر) در ۱۲۹۲.
تیر۱۲- آزادسازی شهر آغدره در قره باغ توسط ارتش آزربایجان در زمان ریاست جمهوری ابوالفضل ایلچی بیگ در ۱۳۷۱. برانداختن پرچمهای سفید تسلیم از سر در خانه‌های تبریز توسط ستارخان و آغاز مقاومت خونین تبریز در سال ۱۲۸۷
تیر۱۴- مرگ میرزا طاهر خوشنویس (خطاط و خوشنویس) در ۱۳۵۵.

تیر۱۵- تولد حسین محمدزاده صدیق معلم، مصحح، نویسنده و مترجم مشهورآزربایجانی  در تبریز به سال ۱۳۲۴.
تیر۱۶ – تولد علی آذری نویسنده ومورخ مشهورآزربایجانی  در تبریز به سال ۱۲۸۳.
تیر۱۷- مرگ عاشیق عزیز شهنازی در ۱۳۷۴. تولد عبدالازل دمیرچی زاده (زبانشناس) در شکی به سال ۱۲۸۸. مرگ نجف بیگ وزیروف (نویسنده و نمایشنامه نویس) در چوخوریورد به سال ۱۳۰۵.
تیر۱۸- تولد عاشیق حسین علافی آذر ۱۳۲۴.
تیر۱۹- تولد سید عظیم شیروانی (شاعر) در شاماخی به سال ۱۲۱۴. مرگ عباس صحت (عباسقلی مهدیزاده)شاعرمشهورآزربایجانی  در گنجه به سال ۱۲۹۷.
تیر۲۰- مرگ سلیمان رحیموف نویسنده آزربایجانی  در ۱۳۶۷. مرگ میرزا علی اکبر صابر شاعر آذربایجان درشاماخی به سال ۱۲۹۰.  شهادت  سید جعفر پیشه وری نخست وزیر حکومت ملی آذربایجان در باکو به سال ۱۳۲۶.
تیر۲۲- مرگ سيدجمال ترابي طباطبايي سکه شناس و مورخ مشهورآزربایجانی  در تبریز به سال ۱۳۸۸. تولد عباس زریاب خوی نویسنده و مترجم آزربایجان در خوی به سال ۱۲۹۸.
تیر۲۳- تولد جلال قاریاغدی مجسمه ساز آزربایجان  در شوشا به سال ۱۲۹۴.
تیر۲۴- تولد محمد آراز شاعر آزربایجان در ۱۳۱۲.
تیر۲۷ – تولد عباسقلی یحیوی اردبیلی (شاعر اهل بیت) در ۱۲۸۰.

مرداد قویروق دوْغان
مرداد۱- اشغال شهر آغدام در قره باغ توسط نیروهای ارمنی در ۱۳۷۲. تولد مارال رحمان زاده نقاش مشهورآزربایجانی  در ۱۲۹۵. تولد عبدالله سور (عبدالله محمدزاده) (ادبیات شناس) در گنجه به سال ۱۲۶۲

مرداد۲- زخمی شدن ستارخان در پارک اتابک تهران به سال ۱۲۸۹.
مرداد۴- جنگ شدید در محلة امیره قیز و مقاومت حیرت انگیز ستارخان و مجاهدان آزربایجان در برابر نیروهای شاه در ۱۲۸۷. تولد رضا دقتی (عکاس) در تبریز به سال ۱۳۳۱.
مرداد۷- صدور قطعنامة شمارة ۸۵۳ شورای امنیت سازمان ملل در ۱۳۷۲ که در آن شورای امنیت خواستار «خروج فوری، قطعی و کامل نيروهای اشغالگر از ناحية آغدام و ديگر مناطق تحت اشغال جمهوری آزربایجان » شد- تولد عباس میرزا شاهزاده و حاکم آذربایجان و ولیعهد امپراطوری تورک قاجاریه در ۱۱۶۸.
مرداد۸- مرگ مرتضی رسام نخجوانی نقاش در ۱۳۸۲.
مرداد۹- مرگ منزوی اردبیلی  شاعر اهل بیت در ۱۳۷۱.
مرداد۱۰- اشغال دوبارة شهر آغدره در قره باغ توسط نیروهای ارمنی در ۱۳۷۱.
مرداد۱۴- مرگ محمدنخجوانی  از بنیانگذاران کتابخانة ملی تبریز در ۱۳۴۱.
مرداد۲۲- تولد فرهاد آقازاده (شرقلی) (معلم و زبانشناس) در شوشا به سال ۱۲۵۹.
مرداد۲۳- تولد احد حسینی (مجسمه ساز) در تبریز به سال ۱۳۲۳. مرگ حمید آرش آزاد (طنزنویس و روزنامه نگار) در تبریز به سال ۱۳۸۹.
مرداد۲۵- مرگ دکتر غلامحسین بیگدلی (مبارز، نویسنده و استاد دانشگاه) در ۱۳۷۷. تولد ستارخان سردار ملی در قره داغ آذربایجان به سال ۱۲۴۶. تولد بختیار وهابزاده (شاعر) در شکی به سال ۱۳۰۴.
مرداد۲۶ – اشغال شهر فضولی توسط نیروهای ارمنی در ۱۳۷۲. مسلم ماغامایف (خوانندة اپرا) در باکو به سال ۱۳۲۱.
مرداد۲۹- تولد خان شوشینسکی (خواننده) در  ۱۲۸۰.

شهریور زومار
شهریور۱- مرگ ابوالفضل ایلچی بیگ رئیس جمهور دوم آزربایجان شمالی و رهبر حرکت ملی‌ و استقلال طلب آزربایجان شمالی در استقلال آزربایجان شمالی از اشغال روس در ۱۳۷۹.
شهریور۴ – مرگ عاشیق پناه پناهوف ۱۳۵۷
شهریور۶- مرگ ربابه مرادوا خواننده و بازیگر آذربایجانی در باکو به سال ۱۳۶۲.
شهریور۸- استقلال جمهوری آذربایجان شمالی در ۱۳۷۰

شهریور۹- مرگ صمد بهرنگی (معلم و نویسنده) در رود ارس به سال ۱۳۴۷.
شهریور۱۰- اشغال شهر قبادلی توسط نیروهای ارمنی و کشتار اهالی آذربایجانی آن در ۱۳۷۲. اشغال شهر جبرائیل توسط نیروهای ارمنی در ۱۳۷۲.
شهریور۱۱- تولد دکتر حمید نطقی نویسنده، مترجم و پدر روابط عمومی  در آزربایجان حتی کشور موسوم به ایران  در ۱۲۹۹. افتتاح فیلارمونیای دولتی تبریز توسط حکومت ملی آذربایجان در ۱۳۲۵-مرگ امیرحسین صدقیانی فوتبالیست وطن دوست و متعصب آزربایجان نخستین لژیونر فوتبال اسیا( برای اولین بار در خاورمیانه و  کشور موسوم در ایران  و نخستین  مربی و ایجاد کننده تیم‌ ملی‌ فوتبال کشور موسوم به ایران  ) در ۱۳۶۱.
شهریور۱۲- اعلام تشکیل فرقة دموکرات آذربایجان  ۱۳۲۴- مرگ محمدرضا  ملک کیان نقاش آذربایجان در ۱۳۷۳.
شهریور۱۳- مرگ عزیزه جعفرزاده شاعر و نویسنده آزربایجانی در ۱۳۸۲- مرگ دکتر محسن هشترودی ریاضیدان و نابغه تورک آزربایجانی در تهران به سال ۱۳۵۵  

شهریور۱۵- تولد قادر میزبانی قهرمان دوچرخه سواری در تبریز به سال ۱۳۵۴.
شهریور۱۸- مرگ میرزا آدی گوزل بیگ نویسنده آزربایجانی ۱۲۲۷- مرگ رشید بهبودوف خواننده آزربایجانی در ۱۳۶۸- توقیف ویژه نامة «آدینه»آذربایجان روزنامة مهد آزادی در تبریز به سال ۱۳۴۵.
شهریور۲۰- تولد عاشیق سایات نووا در ۱۱۷۴

شهریور۲۲- مرگ شیخ محمد خیابانی در تبریزو اشغال  توسط رژیم ایرانی‌ ۱۲۹۹.
شهریور۲۴- مرگ میرزا تقی رفعت شاعرآزربایجانیدر ۱۲۹۹.
شهریور۲۵- مرگ عبدالله توکل مترجم آزربایجانیدر ۱۳۷۸.
شهریور۲۶- مرگ قاتیر یا محمد قوچاق  رهبر قیامهای روستایی  دهقانان علیه اربابان سلطنتی در ۱۲۹۸.
شهریور۲۷- مرگ سیدمحمدحسین شهریار (شاعر) در تهران به سال ۱۳۶۷.

مهر خزل
مهر۱- تولد حسین منزوی  شاعرمعروف در ۱۳۲۵. انتشار نخستین شمارة ویژه نامة «آدینه» روزنامة مهد آزادی توسط به کوشش نویسندگانی چون صمد بهرنگی در تبریز به سال ۱۳۴۴. تولد علی نظمی تبریزی  شاعرمعروف در تبریز به سال ۱۳۰۶.
مهر۲- مرگ احمد جمیل  شاعرمعروف در باکو به سال ۱۳۵۶.
مهر۴ – مرگ بلبل محمدوف  خواننده  در باکو به سال ۱۳۴۰.
مهر۵- تولد امیر حسین فردی  نویسندة کودکان در ۱۳۲۸. تولد کمال تبریزی فیلمسازمشهور در تبریز به سال ۱۳۳۸

مهر۶- مرگ میرجلال پاشایف نویسنده و ادیب در باکو به سال ۱۳۵۷.
۹ مهر ۱۳۰۰مرگ کلنل محمدتقی خان پسیان به دست عوامل کودتاچیان رضا پهلوی ,اولین خلبان تورک وجغرافیایی موسوم به ایران و موسس حزب جدیدتورکانحزب ملی‌ خراسان” و رهبر حکومت ملی‌ تورکان خراسان در مرداد ۱۳۰۰ – مرگ علی آقا واحد  شاعرغزل سرای مشهور توانا در باکو به سال ۱۳۴۴.
مهر۱۰  تشکیل اولین کنگره فرقه دوموکرات آزربایجان  که تصمیم و انگیره آنها در این کنگره راهی را گشود برای تشکیل حکومت ملی آذربایجان۱۳۲۴.
مهر۱۱- مرگ عمران صلاحی طنزنویس آزربایجان در تهران به سال ۱۳۸۵. تولد سلیمان ثانی آخوندوف نویسنده آزربایجان در شوشا به سال ۱۲۵۴.
مهر۱۳- انتشار نخستین شمارة روزنامة «انجمن» ارگان انجمن ایالتی آزربایجان در تبریز به سردبیری میرزاعلی اکبرخان در ۱۲۸۵.
مهر۱۴- اعطای لقب سردار ملی به ستارخان و سالار ملی به باقرخان توسط انجمن ایالتی آذربایجان در ۱۲۸۷.
مهر۱۹- مرگ حسین خان باغبان مارالانی  مجاهد مشروطه  در صحنه نبردهای تبریز به سال ۱۲۸۷ شمسی.
مهر-۲۰ پیروزی مجاهدان تبریز به رهبری ستارخان پس از چهار ماه مبارزه در ۱۲۸۷. امضاء قرارداد گلستان صلح تجزیه آزربایجان  .
مهر۲۲- تولد سیدرضا حسینی (مترجم و فرهنگ نویس) در ۱۳۰۵. مرگ سید جمال الدین ترابی طباطبایی (سکه شناس و مورخ) درتبریز به سال ۱۳۸۸. صدور قطعنامة شمارة ۸۷۴ شورای امنیت سازمان ملل متحد در ۱۳۷۲ در مورد قره باغ که در آن شورای امنيت، طرفين را به «خودداری از هرگونه اعمال خصمانه و هرگونه مداخله‌ای که قاعدتاً منازعه را گسترش داده و صلح و امنيت را در منطقه خدشه دار خواهد کرد» فراخواند.
مهر۲۵- تولد میرعلی سیدوف (ادیب و نویسنده) در ایروان به سال ۱۲۹۷.
مهر۲۷- مرگ عاشیق آباک در ۱۳۲۶. تولد شوکت علی اکبرووا (خواننده) در باکو به سال ۱۳۰۱.
مهر۲۸- مرگ یحیی شیدا (شاعر) به سال ۱۳۹۰ در تبریز.

آبان قیروْو  
۳ آبان- مرگ مهندس غلامرضا امانی (فعال آذربایجانی) و دو برادرش در اثر سانحة رانندگی مشکوک به سال ۱۳۸۷. مرگ عباس میرزا (شاهزاده و حاکم آذربایجان) در ۱۲۱۲.
۴ آبان- مرگ یحیی آرین پور (نویسنده و مورخ) در تهران به سال ۱۳۶۴.
۵ آبان- مرگ حیدرخان عمواوغلو (انقلابی و مبارز) در ۱۳۰۰. تولد میرزا ابراهیموف (نویسنده) در روستای اووه سراب به سال ۱۲۹۰.
۶ آبان- اشغال شهر زنگلان توسط نیروهای ارمنی در ۱۳۷۲.
۸ آبان- صدور قطعنامة شمارة ۸۸۴ شورای امنیت سازمان ملل متحد در ۱۳۷۲ که در آن «اشغال ناحية زنگلان و شهر گوراديز، حمله به شهرها و بمباران مناطقی از قلمرو جمهوری آزربایجان» محکوم شده و شورا خواستار «عقب نشينی يک جانبه نيروهای اشغالگر از ناحية زنگلان و شهر گوراديز» شد.
آبان۱۰- مرگ آیت الله سیدمحمدعلی قاضی طباطبایی (امام جمعة تبریز) در واقعة تروریستی در ۱۳۵۸. تولد عباس قره باغی (ژنرال. آخرین رئیس ستاد ارتش شاه) در تبریز به سال ۱۲۹۷
آبان۱۸ -قیام ملی تورکان آزربایجان بر علیه فاشیست و راسیست ایرانی‌ ۱۳۹۴
آبان۱۹ – مرگ صفر قهرمانیان (مبارز) در تهران به سال ۱۳۸۱.
آبان۲۰- تولد بالاش آذراوغلو (شاعر) در باکو به سال ۱۳۰۰.  – نشست تشکیلات ۳۲ نفره هیئت رئیسه حکومت آزربایجان
آبان۲۱ – مرگ رضا روزبه (دانشمند و ادیب) در -۱۳۵۲
آبان-۲۲ مرگ عاشیق حسین بوزآلقانلی در ۱۳۲۰.
آبان۲۴- مرگ آیت الله علامه سید محمدحسین طباطبایی (مفسر قرآن کریم)در قم به سال ۱۳۶۰.
آبان۲۵ – مرگ ستارخان سردار ملی در ۱۲۹۳. مرگ علامه محمدتقی جعفری در قم به سال ۱۳۷۷.
آبان۲۸- قتل رافیق تقی (پزشک، نویسنده و رئیس مجمع نویسندگان در جمهوری آذربایجان) در باکو به سال ۱۳۹۰.
آبان۲۹- برگزاری کنگرة خلق آزربایجان (مجلس مؤسسان)در تبریز ۱۳۲۴. تولد فریدون ابراهیمی (دادستان کل حکومت ملی آزربایجان) در آستارا به سال ۱۲۹۹.
آبان۳۰- تولد فکرت امیروف (آهنگساز) در گنجه به سال ۱۳۰۱.

آذر  اوْخ آتان
آذر۲- مرگ غلامحسین ساعدی (نویسنده) در پاریس به سال ۱۳۶۴.
آذر۴- مرگ جبار باغچه بان در ۱۳۴۵
آذر-۶ تولد اوزان و عاشیق بزرگ جهان تورک اوزان آراز ائلسس ۱۳۵۰
آذر۶- مرگ حسن بیگ زردابی (روزنامه نگار و ادیب) در باکو به سال ۱۲۸۶.
آذر۷ – مرگ میرزا شفیع واضح (شاعر) در تفلیس به سال ۱۲۳۱.
آذر۹ – آغاز حرکت خلق مسلمان آزربایجان جنوبی ,صدور اعلامیة آیت الله شریعتمداری در غیرقانونی و غیر شرعی بودن اصل ۱۱۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۵۸. تولد حسین بیگ زادة شکویی (جغرافیدان. استاد دانشگاه) در تبریز به سال ۱۳۱۲.
آذر۱۰- تولد نگار خیاوی (شاعر) در ۱۳۳۹.
آذر۱۴- مرگ محمد عابد خیابانی (شاعر) در تبریز به سال ۱۳۸۵.
آذر۱۶- مرگ عاشیق اسلام یوسفوف در ۱۳۴۷  -زیر پا گذاشتن قرارداد “رژیم شاه ایران‌-حکومت ملی‌ آزربایجان “توسط شاه و آغاز حمله نظامی ایران به آزربایجان جنوبی و اشغال نظامی و خونین زنجان و میانه  توسط نیروهای  ایران‌  ۱۳۲۵
آذر۱۷ :۱۳۲۵ فرا خواندن پیشه‌وری به نخجوان با حیله کا.گ.ب به بهانه تهیه سلاح از طرف مردم آزربایجان شمالی
آذر۲۰- تولد عاشیق پناه پناهوف در ۱۳۰۵.
آذر۲۱- تشکیل حکومت ملی آزربایجان در تبریز به سال ۱۳۲۴- سرنگونی حکومت ملی آزربایجان توسط نیروهای ارتش ایران در ۱۳۲۵. ۲۱ آذر ۱۳۲۵:سقوط حکومت خودمختار آذربایجان و هجوم ارتش پهلوی به مناطق مختلف آذربایجان که حاصل آن انهدام و ویرانی و از هم پاشیدگی شیرازه ی زندگی ملت تورک آزربایجان و قتل حدود ۵۰ هزار  تورک و زخمی و آواره شدن۷۰هزار نفر از ملت تورک  آذربایجان بود.درگذشت حیدر علیف رئیس جمهوری آذربایجان در آمریکا به سال ۱۳۸۲-  تولد سلیم نیساری (ادیب و نسخه پژوه) در تبریز به سال ۱۲۹۹.
آذر۲۲- تولد رشید بهبودوف (خواننده) در ۱۲۹۴- تولد دکتر محمدتقی زهتابی  نویسنده و فعال سیاسی ملی‌ آذربایجان در ۱۳۰۲.
آذر۲۴- مرگ حبیب ساهر (معلم و شاعر) در تهران به سال ۱۳۶۴
آذر۲۶- مراسم جشن کتابسوزان ایرانیان در آزربایجان وسوزاندن کتابهای  تورکی در میدان‌های اصلی‌ شهر‌های آزربایجان به دستور حکومت پهلوی در آذر۱۳۲۵
آذر ۲۷-تشکیل قشون آزربایجان انتشارآگهی مربوط به استخدام داوطلبان خدمت در قشون آزربایجان-۱۳۲۴اشغال کامل آزربایجان جنوبی توسط ارتش ایران ۱۳۲۵
آذر۲۹- مرگ میرزا حسن رشدیه به سال ۱۳۲۳ در قم  اولین بنیانگذار مدارس نوین  در خاورمیانه   به زبان های تورکی عربی‌ فارسی

دی چیلله آیی  
دی۳- تولد ضیاء بنیادوف (مورخ) در آستارا به سال ۱۳۰۰.
دی۴- مرگ محمد عارف (ادیب) در باکو به سال ۱۳۵۴-تولد حمید آرش آزاد (طنزنویس و روزنامه نگار) در تبریز به سال ۱۳۲۷.
دی۵ – تولد رضا ناجی (بازیگر سینما) در تبریز به سال ۱۳۲۱.
دی۷- تولد زینب خانلارووا (خواننده) در ۱۳۱۵.
دی۹- صدور فرمان حکومت ملی آذربایجان برای تأسیس دانشگاه تبریز در ۱۳۲۴.
دی۱۰- روز وحدت آزربایجانیهای جهان. تولد بهمن وطن اوغلو (شاعر) در کلبجر به سال ۱۳۱۱. مرگ جعفر جبارلی  شاعر و نویسنده) در ۱۳۱۳. به دار آویخته شدن میرزا علی ثقه الاسلام تبریزی و دو پسران علی مسیو توسط روسها در ۱۲۹۰.
دی۱۲- تولد زلیم خان یعقوب (شاعر) در ۱۳۲۸. شهادت دکتر محمدتقی زهتابی  نویسنده و فعال سیاسی-ملی آزربایجان در ۱۳۷۷ در قتل‌های زنجیره‌
دی۱۳ – تولد عاصم اردبیلی (شاعر آزربایجان) (۱۳۲۰ )- مرگ جوادخان زیاد اوغلو حاکم گنجه به دست روسها در ۱۱۸۱. 
۱۴ دی- مرگ علی نظمی (علی محمدزاده)  شاعرتورک در باکو به سال ۱۳۲۴.
۱۵ دی- تولد آیت لله سیدمحمدکاظم شریعتمداری (مرجع تقلید آزربایجانیان) در تبریز به سال ۱۲۸۴- مرگ فرهاد آقازاده (شرقلی) (معلم و زبانشناس در شوشا به سال  ۱۳۰۹.
دی۱۶- اعلام رسمت یافتن زبان تورکی آذربایجانی در آذربایجان توسط حکومت ملی در ۱۳۲۴.
دی۱۸- مرگ احمدبیگ جوانشیر نویسنده تورک  در ۱۲۸۱ – اعدام شهید خلیل آذربادگان  نماینده مردم اورمیه در مجلس ملی آذربایجان توسط رژیم ایرانی‌ 
دی۱۹ -تصویب تاًسیس دانشگاه آزربایجان در تبریز با سه دانشکده : کشاورزی، پزشکی و تعلیم وتربیت.۱۳۲۴
دی ۲۲– تولد دکتر محسن هشترودی ریاضیدان تورک درسرسکند( هشترود) به سال ۱۲۸۶
دی۲۴- تولد غلامحسین ساعدی (نویسنده) در ۱۳۱۴- تولد آنار (نویسنده) در ۱۳۱۶.
دی۲۶- ورود نیروهای ارتش روسیه به تبریز در ۱۲۸۷-مرگ محمدعلی تربیت  نویسنده ملی‌ گرای آزربایجانی و شهردار تبریز ومرد سازندگی تبریز نوین  در ۱۳۱۸.
دی۲۷- تولد مدینه گلگون (شاعر) در باکو به سال ۱۳۰۴.

دی۳۰- کشتار آذربایجانیان در باکو توسط نیروهای ارتش شوروی در ۱۳۶۸ (قارا یانوار). تولد حمیده خانم جوانشیر (ادیب) در قره باغ به سال ۱۲۵۱.

بهمن  قارا قیش  دوْندوران
بهمن۱- تولد دکتر حسن احمدی گیوی (نویسنده و ادیب) در ۱۳۰۶. تولد دکتر اسفندیار قره باغی (آهنگساز و خواننده) در ۱۳۲۲.
بهمن۳- آزادسازی کلبجر از اشغال ارمنیان توسط ارتش آذربایجان در ۱۳۷۲. مرگ جلیل محمدقلیزاده نویسنده و ناشر مجلة ملانصرالدین  در باکو 
بهمن۴- مرگ مجید صباغ  شاعر با تخلص یالقیز  در تبریز به سال ۱۳۸۹.
بهمن۵ – مرگ سعید سلماسی  شاعر و مجاهدمشروطه  در خوی به سال ۱۲۸۷.
‎بهمن۶-تصرف ادارات حکومتی همچون گمرک، پست، تلگراف و واحدهای جنگی تبریز توسط دسته مجاهدین در تبریز و آغاز مبارزه با مرکزیت گرایی و آغاز مبارزات مشروطه  برای فدرال سازی امپراطوری ممالک مهروسه قاجار در ۱۲۸۵

بهمن۱۱- تولد محمدامین رسولزاده  بنیانگذار جمهوری آذربایجان در ۱۲۶۲. تولد نصیر پایگذار شاعر و معلم  در تبریز به سال ۱۳۱۱.
۱۴ بهمن – مرگ دکتر عباس زریاب خوی مترجم و نویسنده  در تهران به سال ۱۳۷۳.
بهمن۱۵-  تولد پروفسور لطفی زاده (لطفعلی عسکرزاده)  فیزیکدان و بنیانگذار منطق فازی در جهان  در ۱۲۹۹.
بهمن۱۶- مرگ میرزا جعفر توپچی باشوف  شاعر و شرقشناس  در ۱۲۴۷. تولد قارا قارایف آهنگساز  در باکو به سال ۱۲۹۶.
بهمن۱۷ – مرگ حمیده خانم جوانشیر (ادیب) در باکو به سال۱۳۳۳.
بهمن۲۱ – مرگ عاشیق شمشیر در ۱۳۵۸. تولد جلیل محمدقلیزاده  نویسنده و ناشر مجلة ملانصرالدین  در نخجوان به سال ۱۲۴۴.
بهمن۲۲- مرگ بهمن میرزای قاجار  شاهزاده و نویسنده در ۱۲۶۲. تولد بهرام منصوروف  نوازنده  در باکو به ۱۲۸۹.
بهمن۲۵- مرگ بختیار وهابزاده شاعر  در ۱۳۸۷.
بهمن۲۷- مرگ اسماعیل امیرخیزی  مجاهد مشروطه و نویسنده  در ۱۳۴۴  -تصویب قانون مربوط به تقسیم اراضی خالصه توسط دولت و مجلس ملی آذربایجان بهمن ۱۳۲۴  

بهمن۲۸- اشغال سد سرسنگ در کنار رود آراز(ارس ) توسط نیروهای ارمنی در ۱۳۷۱.
بهمن۲۹- قیام مردم تبریز علیه رژیم پهلوی در ۱۳۵۶.

اسفند بایرام
اسفند۱- مرگ فکرت امیروف (آهنگساز) در ۱۳۶۲. تولد کریم باقری (فوتبالیست) در ۱۳۵۲. امضاء قرارداد ترکمنچای که بر اثر آن مناطق دیگری از اراضی‌ امپراطوری قاجار به روسیه ملحق و و کشور آزربایجان تجزیه شد- مرگ نادعلی همدانی نویسنده در تهران به سال ۱۳۸۷.
اسفند۲- تولد عاشیق یدالله عوض پور در ۱۳۱۷. روز جهانی زبان مادری. مرگ دده کاتیب شاعر  در ۱۳۸۷. تولد بؤیوک آقا میرزا زاده نقاش  در باکو به سال ۱۲۹۹.
اسفند۳- کشتار بی‌رحمانه مردم اورمیه به دست آشوریها وارامنه  در ۱۲۹۶-کودتای سوم اسفند انگلیس و پایان دادن به حکومت تورکان در امپراتوری ممالک قاجاریه و آوردن رضا میرپنج بر روی حاکمیت امپراتوری ممالک قاجاریه توسط انگلیس۱۲۹۹
اسفند۴- تولد حمید آراسلی (لغت شناس و ادیب) در گنجه به سال ۱۲۸۷.
اسفند۶- تولد دکتر حمید مولانا (نویسنده و استاد دانشگاه) در تبریز به سال ۱۳۱۵. تولد عبدالله شایق (نویسنده و معلم) در تفلیس به سال ۱۲۵۹.
اسفند۷- قتل عام زنان و کودکان آذربایجانی در شهر خوجالی قره باغ توسط ارمنیان در ۱۳۷۰
اسفند۸- مرگ عاشیق اسد ۱۳۲۹. بروز درگیریهای ملی میان آذربایجانیان و ارمنیان در پی‌ اشغال اراضی‌ آزربایجان توسط  ارامنه در شهر سومگاییت به تحریک روسها و ایرانیان در ۱۳۶۶.
اسفند۹- مرگ بهزاد بهزادی (فرهنگ نویس) در ۱۳۸۶.
اسفند۱۰- تولد عمران صلاحی (طنزنویس) در ۱۳۲۵.
اسفند۱۱- تولد احمد بیگ جوانشیر (نویسنده) ۱۲۰۶. اعتصاب سراسری کارگران و کارمندان گمرک و پست آزربایجان در اعتراض به بلژیکیها در سال ۱۲۸۵. ۱۳۲۰.
اسفند۱۳- تولد فخرالدین فخرالدینی (عکاس و نقاش) در ۱۳۱۱. تولد سعید سلماسی (شاعر و مجاهد) در سلماس به سال ۱۲۶۱.
اسفند ۱۵ – مرگ محمدامین رسولزاده (بنیانگذار جمهوری آذربایجان) ۱۳۳۵.  مرگ عاشیق علعسگر در ۱۳۰۴. مرگ نگار رفیع بیگلی (شاعر) در ۱۳۵۹
اسفند۱۸ – مرگ میرزا عبدالرحم طالبوف (اندیشمند و نویسنده) در تیمورخانشورا به سال ۱۲۸۹. تولد قمر الماس زاده (بالرین) در باکو به سال ۱۲۹۳.
اسفند۲۰-. تولد بهروز وثوقی (هنرپیشة سینما) در خوی به سال ۱۳۱۶.
اسفند۲۱- تولد فرهاد فخرالدینی (آهنگساز و رهبر ارکستر) در ۱۳۱۶. تولد سلیمان رستم (شاعر و نویسنده) در باکو به سال ۱۲۸۴.
اسفند۲۲- مرگ قوچاق نبی در ۱۲۷۴. مرگ غمگسار (علیقلی نجفوف) (شاعر) در تفلیس به سال ۱۲۹۷.
اسفند۲۳- تولد اقرار علیف (مورخ) در باکو به سال ۱۳۰۲. مرگ بابک خرمدین (قهرمان ملی آذربایجان) در سامراء به سال ۲۱۶.
اسفند۲۵- تولد عاشیق شمشیر در ۱۲۷۱. تولد پروین اعتصامی (شاعر) در تبریز به سال ۱۲۸۵. تولد عاشیق اسلام یوسفوف در ۱۲۷۱. مرگ ابوالحسن اقبال آذر (خواننده) در ۱۳۴۹
اسفند ۲۷-  اسفند ۱۲۹۶ قتل عام مردم شهرهای اورمیه ، سلماس و خوی شروع و تا ۱۰ مرداد ۱۲۹۷(اوت ۱۹۱۸) طی ۵ ماه ادامه یافت،در این ۵ ماه وحشتناك و خونین ۱۴۵ هزار نفر مسلمان اورمو,سلماس ,خوی قتل عام شدند…
اسفند۲۹- تولد جعفر جبارلی (شاعر و نویسنده) در ۱۲۷۷. تولد عباس بارز (عباس اسلامی)(شاعر) در ۱۳۰۰. مرگ ثمین باغچه بان (شاعر، نویسنده و آهنگساز تبریزی) در استانبول به سال ۱۳۸۶.
اسفند۳۰- تولد صمد وورغون (شاعر و نمایشنامه نویس) در ۱۲۸۴.

Comments,Baxışınız
oguz gif telegram
Play All Replay Playlist Replay Track Shuffle Playlist Hide picture