/  
صفحه اصلی‌ » یادشت‌های روز » ۲۸ می ۷خرداد,“روز جمهوریت” و روز استقلال ملی‌ تورکان آزربایجان,بر ۵۰ میلیون تورک آزربایجان مبارک باد

۲۸ می ۷خرداد,“روز جمهوریت” و روز استقلال ملی‌ تورکان آزربایجان,بر ۵۰ میلیون تورک آزربایجان مبارک باد

اوغوز تی وی : ۲۸ می سالروز تاسیس “جمهوری خلق آزربایجان” در سال ۱۹۱۸ توسط “محمد امین رسول زاده” میباشد.، در۷خردادسال ۱۲۹۷ -۱۹۱۸ اولین جمهوری دموکراتیک جهان شرق و اسلام در آزربایجان شمالی توسط “محمد امین رسول زاده” و یارانش پایه گذاری و تأسیس شد.

پس از فروپاشی شوروی سابق در سال ۱۹۹۱ و استقلالیت دوباره آزربایجان شمالی، روز ۲۸ می با عنوان “عید جمهوریت” تورکان آزربایجان اعلام گردید.

در پاییز سال ۱۹۱۷، محمدامین رسول‌زاده به عنوان نماینده مجلس از آزربایجان و ترکستان به پارلمان امپراتوری روسیه تزار راه یافته بود. در روز ۲۶ می ۱۹۱۸ (۴ خرداد ۱۲۹۷)، شورای قفقاز جنوبی در نتیجه اختلافات موجود میان فراکسیون‌های داخلی آن منحل گردید. در روز ۲۷ می، شورای ملی آزربایجان متشکل از اعضای احزاب مختلف حاضر در فراکسیون مسلمان شورای مذکور تشکیل گردید. محمدامین رسول‌زاده با کسب اکثریت آراء به عنوان رئیس شورای ملی برگزیده شد.

در روز ۲۸ می ۱۹۱۸، اجلاس شورای ملی آذربایجان به ریاست حسن بی‌آقایف در محل اقامتگاه جانشین سابق قفقاز در تفلیس برگزار گردید و پس از مذاکرات طولانی بیانیه استقلال جمهوری ملی آزربایجان تصویب گردید.

محمد امین رسول زاده در تاریخ “۲۸ می” سال ۱۹۱۸(در۷خردادسال ۱۲۹۷ ) در شهر “تفلیس” تأسیس شدن “جمهوری خلق آزربایجان” را به جهان اعلام نمود .به همت محمد امین رسولزاده و روشنفکرانی که از دور سوی آراز  گرد هم آمده بودند به  تمامی  رادیو‌ها و روزنامه‌های کشورهای جهان، خبر اعلام استقلال ملی تورکان آزربایجان را مخابره نمودند. شخصیت‌های اجتماعی همچون فتحعلی‌خان خویسکی، نصیب بی‌یوسف‌بیلی، حسن بی‌آقایف،علیمردان بی‌توپچوباشوف، ممدیوسف جعفروف، خلیل بی‌خاص‌ممدوف و در راس آنها محمدامین رسول‌زاده با تاسیس جمهوری خلق آزربایجان، آزادی را به ملت تورک آزربایجان ارمغان آوردند. این اولین جمهوری دموکراتیک در جهان اسلام ، جهان شرق و جهان تورک بود که تأسیس می شد.

شورای ملی آزربایجان پس از ۱۰ روز فعالیت در شهر “تفلیس”، به شهر “گنجه” نقل مکان کردند و بدین ترتیب شهر “گنجه” نیز اولین پایتخت “جمهوری خلق آزربایجان” اعلام شد . پس ازواقعه هجوم ارمنی‌ها به آزربایجان شمالی و جنوبی و ورود امپراطوری عثمانی به باکو و بدنبال خارج کردن نیروهای روسی و ارمنی که آن زمان در اشغال آنها بود، پایتخت جمهوری آزربایجان از گنجه به باکو انتقال یافت.

Image result for bayraq gifدر تاریخ ۹ نوامبر سال ۱۹۱۸ به پیشنهاد محمد امین رسول زاده پرچم سه رنگ آبی ـ قرمز ـ سبز و در وسط آن ماه و ستاره ۸ گوشه بعوان پرچم “جمهوری خلق آزربایجان” برگزیده شد.
اعطای حق رای به زنان در سال ۱۹۱۸ از مهمترین اقدامات آن جمهوری به شمار میرفت.در این سالها اولین تئوری آزربایجان یکپارچه بعد از تجزیه آزربایجان به میان آورده شد و نقشه آزربایجان تک پارچه و واحد بعد از سال‌ها جدائی کشیده شد .

افزودنی است که در تاریخ ۴ ژوئن سال ۱۹۱۸ امپراطوری عثمانی اولین دولتی بود که به صورت رسمی “جمهوری خلق آزربایجان” را به رسمیت شناخت.


محمد امین رسولزاده نخستین و تنها رییس جمهور, جمهوری اول آزربایجان است. او همچنین نخستین رییس جمهور یک کشور در جهان اسلامو جهان تورک است که  با اکثریت آراء به عنوان رهبر شورای ملی آزربایجان برگزیده شد.اولین نخست وزیر این کابینه فتحعلی خان خویی (خوسکی) از شهرخوی آزربایجان جنوبی  بود که با اکثریت با رای مردم انتخاب شد و دولت جمهوری دموکراتیک آزربایجان به ریاست فتحعلی‌خان خویسکی تشکیل گردید. ملت تورک آزربایجان با اکثریت آرا به استقلال آزربایجان رای دادند طولی‌ نکشید خیابانی هم به عشق استقلال و تک پارچگی آزربایجان در این سوی آراز ملت تورک آزربایجان را به قیام دعوت کرد.

یکی از بزرگترین دستاورهای این جمهوری به رسمیت شناخته شدن آذربایجان بعنوان دولت مستقل در کنفرانس صلح پاریس در تاریخ ١١ ژانویه سال ١٩٢۰ بوده است. جمهوری خلق آذربایجان بعنوان نخستین کشور پارلمانی در بین کشورهای اسلامی مشرق زمین، سنن دیرینه دولتمداری ملتمان را زنده نگه داشته و موفق به ایجاد نهادهای دولتی مستقل به اقتضای شرایط دوران معاصر شده است. تاریخ پارلمان ملی نیز به نخستین جلسه مجلس آذربایجان در روز ٧ دسامبر سال ١٩١٨ برمیگردد. پیدایش جمهوری خلق آذربایجان حاصل تغییر و تحولات دوران پیچیده سیاسی و نتیجه منطقی بیداری ملی ملت تورک آزربایجان بوده است. راه اندازی تئاتر، مدارس و مطبوعات نوین به زبان مادری در آذربایجان نقش مهمی در رشد خودیابی ملی داشته است. ایجاد ارتش ملی برای رهایی ملت از غارتهای بلشویکی-داشناکی باید بمنزله یکی از بزرگترین خدمات جمهوری خلق آذربایجان تلقی شود. جمهوری خلق آذربایجان به لحاظ ساختار سیاسی، فعالتهای انجام شده در راستای ایجاد دولت دموکراتیک، همچنین وظایف و اهداف تعیین شده خود دست کمی از کشورهای قدیمی دموکراتیک اروپا نداشته است.

در۲۸ آوریل ۱۹۲۰ که نیروهای ارتش سرخ به رهبری سرگئی کیروف، باکو را تصرف و جمهوری آزربایجان را ساقط کردند و آزربایجان شمالی را به اشغال نظامی در آورند همزمان با این رضا پیپنج (پالانی- پهلوی) هم بکمک انگلیس حرکت ملی‌ آزربایجان را در خون غلتانده و آزربایجان جنوبی هم به اشغال نظامی فارس و  رژیم ایرانی‌ در آمد .رسول‌زاده در روستایی مخفی شد ولی به زودی دستگیر و زندانی شد.


Image result for ‫فتحعلی خان خویی (خوسکی)‬‎رسول‌زاده  در میان شخصیتهای آزربایجانی از وجهه بسیار بالایی برخوردار است. فریدون آدمیت در کتاب ایدئولوژی نهضت مشروطیت  درباره او چنین نوشته‌است: “او اندیشه‌گری است پرمایه، با ذهنی فرهیخته و فکری منظم و منطقی. از مردان استوار و بافضیلت بود.محمدامین رسول‌زاده  در خصوص تحقق آرمان استقلال ملت آزربایجان، احیای ساختار دولت ملی برپایه سابقه تاریخی دولت داری و تمدن تورکان آزربایجان و گسترش وسیع اندیشه استقلال ملی و یک پارچگی ملی آزربایجان تجزیه شده داشته است. از  جمله های معروف وی  “آزادی برای تمامی‌ انسان‌های دنیا استقلال برای تمامی‌ ملت‌های دنیا”” پرچمی که یکبار برافراشته شد، دیگر فرود نخواهد آمد!”  است. رسولزاده در خصوص استقلال جمهوری آزربایجان گفته است:”پرچمی که یکبار برافراشته شود هرگز فرود نمی آورد!

جمهوری خلق آذربایجان مدت کمی موجودیت داشته، ولی بعنوان یک مرحله تاریخی در حیات ملت آذربایجان در قرن ۲۰ بوده و آینده، استقلال، آزادی و حق حاکمیت مسلم ملتمان را پایه گذاری نموده است. بهمین خاطر تمامی شهروندان آذربایجان  تشکیل جمهوری خلق آذربایجان را، فعالیت آن و تاسیس کنندگان جمهوری خلق و کسانی را که، در آن دوران الگوی قهرمانی از خود نشان داده اند، با نهایت احساس قدردانی گرامی می داریم وبه امید استقلال ملی‌ آزربایجان جنوبی از  استعمار و اشغال رژیم ایرانی‌ و برپایی تمامیت اراضی‌ آزربایجان تک پارچه ۹۹سالگرد تاسیس جمهوری خلق آزربایجان را صمیمانه خدمت ۵۰ میلیون تورک آزربایجان  شادباش می گوییم.اوغوز تی وی

Comments,Baxışınız
oguz gif telegram
Play All Replay Playlist Replay Track Shuffle Playlist Hide picture