/  
بیریمجی صحیفه » Uncategorized » گوونلیک(امنیت)،اؤزگورلوک – سیامک میرزایی

گوونلیک(امنیت)،اؤزگورلوک – سیامک میرزایی

اغوز تی‌وی :اؤنجه وورغولامالییام بو یازینین نه ­دنی کوتله آراسیندا دؤنه لرجه سؤیله نیلن و آرتیق اونلاردا ایناما چئوریلن بؤیله بیر سؤز اولموشدور: «بوردا گوونلیک هر یئردن آرتیق دیر، اوزگورلوک ایسه اؤزباشینالیق ،قارقاشالیق(هرج و مرج) و گوونلیک سیزلرله بیر قاپییا چیخیر. بو یازیدا اینسانلارین اؤزگورلوک دن چکینمه ­لرینین،گوونلیک باغرینا برک-برک سیغیندیقلارینین بیر سیرا نه­دنلرینی آچیقلاییر. اؤنجه بو سوزلرین آنلاملارینی آچیقلایالیم.
گوونلیک هر بیر هده-قورخودان اوزاق اولماق دئمک دیر. بیرئیسل(فردی)گوونلیک هر بیر بیرئیین، جان، وار و آبیر ایتگیسیندن اوزاق اولدوغوندا آنلاملانیر.

توپلومسال گوونلیک ایسه هر بیر بیرئی ، قوروپ و دؤولت طرفیندن یارادیلان ،یاسالاردان قیراق هده-قورخولو اورتاملاردان داورانیشلاردان تام اوزاق اولان بیر قامو(عموم) آرخایینلیغیندان عیبارت دیر.
یئنی حوقوقلو دوزنلرده(نظام) یاسالار،اؤزگورلویو تانیملادیب ،اؤلچوسونو بلیرله­دیب ، بیرئی حاقلاری اوموقلاییب(دستکله ییب) و بو حاقلاری تاپدالایانلاری جزالاندیرماقلا، بیرئیسل و توپلومسال گوونلییی قورویور.
ماسلونون دئدییینه گوره ایسه گوونلیک ایکینجی گرکسینیم(نیاز) دوزئی ده(سطح) یئر آلماقدادیر.یعنی گووده­سل(فیزیولوژیک) گرکسینیملرین آردی سوره گلمکده دیر.او اوزدن ده  هر بیر اینسانا و توپلوما گوونلیک اؤنمی و گرک لییی دانیلماز دیر.
اینسانین ان دوغال حاقلاریندان بیریسی، اؤزگورلوک حاققی دیر.اؤزگورلوک ائله بیر ده­یردیر کی، بوتون اینسانلار و ایدئولوژیلر اونو ساوونموشلار. فرانسا دئوریمیندن ایندییه دک سسله­نیلن اؤزگورلوک، ایندیکی دونیادا ان اؤنملی بیر ده­یه­ره حاققا چئوریلمیشدیر.
هابزین دئدییینه گؤره ،بیر سیرا ایشلری گؤرمه­یه  گوجو، یئته­نیی قارشیسیندا هئچ بیر تیییقلا(مانع) اوزلشمه­ین اینسان اؤزگوردور.آنجاق هیل گرین داهادا گؤزل سؤیله­میشدیر: اینسان اؤزگورلویو، کندی اللریله ائوریمه(تکامل) اوغراشان بیر اینساندان عیبارت دیر. و یئنه دئییر:اخلاقی اؤزگورلوک، اوس(عقل)ایستنجه(اراده)یول گوستریرسه آنلاملانیر.
بیرئیسل اؤزگورلوک هر بیر بیرئیسل ائیله­می(عمل) وارلانماغی، دین، سؤز، یازی و دوشونجه اؤزگورلویونو ایچینه آلیر. ایندیسه بو ایکی ده­یه­ری هاردا یان-یانا قویوب هر ایکیسینی ساوونماق اولار سوروسونا یانیت وئره لیم. بونلارین ایکیسیده یاسالاردا بلیرله­نیر. بوتون اینسانلارین کندی چیخارلارینی ساوونان، اونلارین گلیشمه­سینه اولاناق یارادان یاسا ایلکه­لری(اصل). یاسالار کولگه­سینده یاشاییب اوزگورلویه وارماق می اولار سوروسونا روسو گؤزل یانیت وئریر: یاسانین اؤزو اؤزگورلویو قورویوب چوخالدیر. یاسالار اینسانلارین اؤزگورلوکلرینی چوخالتماق اوچون اونلاری آزالدادا بیلیرلر. اؤرنه یین: اینسان اؤلدورمک یاساقلیغی، منی اؤلدورمکدن اوزاقلاشدیریر(اؤزگورلویون آزالماسی)آنجاق منیم اؤلمه­ییمین قارشیسینی دا آلیر(اؤزگورلویون چوخالماسی). بئله­لیکله ده ان اؤنملی اولان اؤزگورلوک، کندیمیز کندیمیزه یاراتدیغیمیز یاسالارا باش اه­یمکدن عیبارت دیر.
اصلینده یاسا دئییلن بیر شئی کوتله ایله حاکیمییت آراسیندا یارادیلان توپلومسال آنلاشمادیر.کوتله ده حاکیمییت ده یاسالارا باش اه­ییر.اینسانلار یاسادان قیراق ائیلم لره ال آتدیقدا جزالانیرلار،حاکیمییت ایسه اینسانلارین حاقلارینی تانیماییب تاپدالادیقدا مشروع­سوز اولورلار و کوتله­نین بئله بیر حاکیمییتی دئویرمه­یه حاقلاری چاتیر(جان لاک).
بونونلادا کندی اللریمیزله یاراتدیغیمیز و سئچدیییمیز حاکیمییت اینسانلارییلا آنلاشیلان یاسالارا دایاناراق گوونلیکله اؤزگورلوک قورونولور.ایندیکی دونیادا بویوک دیه­ره چئوریلن یاسالار حاکیمییتی، بیرئیسل، توپلومسال ومیللی گوونلییی قورودوغو حالدا، سؤز، دوشونجه و میللی اؤزگورلوکلرینی ده قورویور.
ایندیسه بوردا یاشایان کوتله­نین، اؤزگورلویو گوونلیک قارشیسیندا زامان-زامان قوربان وئرمکلرینین نه­دنلرینی آچیقلایاجاغیق. اونا گؤره ده کولتورل قورولوشون(ساختار فرهنگی) ان اؤنملی ائتکنلرینی(عامل)آراشدیریب قونونو آچیقلاماغا چالیشاجاغیق.
1-ایدئولوژی و ده­یرلر
ایدئولوژی بیر قوروپون، توپلومون قونومونو(موقعیت) آراشدیریب یوروملایان(تفسیر)،ایده­لرله آیین-شایین یارقیلامالارلا(قضاوت)اولوشان(تشکیل تاپان) بیر دوزه ن دیر. ایدئولوژی دوزه­نی بیر سیرا ده­یرلردن ایلهام آلیب، بیر قوروپا توپلوما، سوموت یؤنو(جهت مشخص) بلیرله­دیر.
ایدئولوژی اولقولاردان(واقعیت) اوزاق قوتساللاشدیریلمیش ایدئاللاردان عیبارت دیر.
ایندیکی دونیادا ایدئولوژی لرین سونا وارما سوزو تئز-تئز ائشیدیلمک­ده دیر.ایدئولوژیلر موطلق گئرچک اولدوقلارینی ساووناراق باشقا دوشونجه­لره مئیدان اوخودوقلاری اوزدن قینانیلیرلار. بوتون سورولارا اؤنجه­دن یانیت وئرن ایدئولوژیلر دوشونجه، ایستک، ماراق و دورتولری(انگیزه) بام باشقا اولان اینسانلاری، گوجله بیربیرینه بنزتمه­یه چالیشیب کوتله­نین بیلینج(شعور) دوزئیینی ائندیریب، دئسپوتیزم حاکیمییتلر اوچون ان ایدئال توپلوم یاراتمیشلار. ائوئت خسته بیر توپلوم.
چاغداش تاریخی آراشدیراندا بورا اوچ ایدئولوژی حاکیم اولموش دور. ایران ناسیونالیزمی، شریعت و کومونیزم.
ایران ناسیونالیزمی ریضاخان دؤنمینده دوغرولوب ایسلامی دئوریمه­دک یاشامیشدیر. آنجاق هله ده باشقا ایدئولوژی آرخالاریندا گیزله­نه­رک یاشاماغا داوام ائتمکده­دیر.بو ایدئولوژی بوتون اینسانلاری، توپلوملاری فارس میللتی آدی آلتیندا بیر میللت بیر دؤولت قورولوشونا چئویرمک ایچین بوتون قئیرفارس میللتلرین اؤزللیکله ده آزربایجان تورکلرینین میللی وارلیقلارینا مئیدان اوخوموشدور. تاریخ اوخونوشو، میللت اولگوسو، کولتور و توپراق قاوراملاری فارس اوخلو یوزولموش دور(تعبیر). او اوزدن ده باشقا بیر دوشونجه­دن ،ده­یردن سوز بیله گئده­مزدی.
شریعته گلدیکده بوتون اینسانلاری بیر اومت ایچینده بیرلشدیرمک بهانه­سیله قاتمانلارا(طبقه)میللت لره مئیدان اوخویوب دین آدی آلتیندا کندی میللی چیخارلارینی قوروموشلار.اونا گؤره ده میللی و قاتمانسال چیخارلاری اوغروندا چالیشانلاری اومتتی پارچالاماغا جان آتان، تانری یاغیلاری آدلاندیریب آرادان آپارمیشلار.
کومونیزمه گلدیکده بیرقاتمان دیکتاتوراسی آلتیندا بوتون قاتمانلارا  قاتلارا(قشر)میللت لره  مئیدان اوخویوب قاتمان سیز توپلوم یاراتماغا جان آتمیشلار.اؤزوده بیر اؤلکه ایچینده یوخ دونیا دوزئیینده!!
سایدیغیمیز هر اوچ ایدئولوژی کندیلرینی موطلق گئرچک ساندیقلاری اوزدن اینسانلارین دوشونمک یئته­نه­یینی(ایستئعداد)، گلیشمه سوره­جینی و دورتو ماراغینی آرادان آپارمیشلار. موطلق­لیک اولان یئرده نسبی لیکدن، تولئرانسدان، پلورالیزمدن، آیری گؤروشدن سوز بیله گئده مز. بؤیله بیلینج سیز اورتام دئسپوتیزمین یاشاماغینا ایمکان یارادیر.
2- دوغا و جوغرافیا
دوغانین و جوغرافیانین اینسانلارا اولان ائتگی سی باره ده بیلیمسل قوراملار(تئوری) آرتیق تثبیت اولونوبدور. سویوق ایقلیم ده یاشایانلارین چالیشقان اولدوقلاری و ایستی یئرده یاشایانلارین آزچالیشان اولدوقلاری باره ده  مونتئسکیو چوخ اؤنجه­لرده سؤز سؤیله­میشدیر.
 
بیز سو قونوسونا دایانیب دا دوغانین بیر اؤنملی اولونتوسو (پدیده) ائتگی سیندن سوز آچاجاغیق. کاتوزیانین دئدیکلرینه گؤره یاشادیغیمیز یئرلرده سو آزلیغی اولدوغو اوزدن کؤی­لر(کند) بیر بیریندن اولدوقجا اوزاق و بو جوغرافیادا داغینیق(پراکنده) بیچیمده یاییلمیشلار. اونا گؤره ده اوره­تیم آرتیشی(افزایش تولید) یارانمامیش دیر و بیر نئچه کؤی اوزه­رینده یییه­لی باغیمسیز فئودال گوج لری یارانا بیلمه­میشدیر. بونلارا دایاناراق آردیجیل بیچیمده مولکچو بیر آریستوکراتیک یییه­لی قاتمان یارانمامیش دیر.
دؤولت باتیداکی دؤولتلرین ترسینه اولاراق هئچ ده یئرچیلره باغلی اولان بیر دؤولت دئییلدی. اصلینده بوتون یئرلر، مولکلر دؤولتین و اونا یاخین قوهوم-قوشونلارینا مخصوص ایدی. یییه­لیک حوقوقوندان سؤز گئده بیلمزدی. نییه کی دؤولت ایسته­دییی آن باغیشلادیغی یئرلری گئری آلا بیلیردی. توپلوم قاتمانلارینین یارانماماسی اوزوندن دؤولت بیر موطلق گوج کیمی داورانیردی. اصلینده دؤولت یاریم قاتمانلارین باشی اوستونده اؤته­سینده اوتورموش بیر وارلیق ایدی. بئله بیر دوزنده کاپیتالیزم یارانا بیلمزدی. نییه کی، یییه­لیک حوقوقونون اولماماسی، ایقتیصادی باغیمسیزلیق وایقتیصادی گوونلییین اولماماسی، آناوار (سرمایه) و پوللارین اوزون سوره ده ییغینماسینین قارشیسینی آلیر. بونلارا دایاندیقدا کوتله­نین دؤولته هئچ بیر ائتکیلندیریجی گوجون اولماماسی اوزوندن، کوتله دؤولتدن آسیلی اولموشدور و کندی چیخارلارینی جانینا، وارینا قصد ائدن دؤولتدن قوروماغا چالیشمیشلار.
3- دوغال اولایلار، تاریخسل دؤنوشوملر(تحولات)، سیاسال گوج و حاکیمییت تورلویو
دوغال اولایلار، فلاکتلر اؤرنک اوچون قوراقلیقلار، اینسانلاری داها دا تهلوکه آلتیندا اولدوقلاری اوزوندن گوونلیکلره دوغرو سوروکله­میشدیر. اوسته­گل تاریخسل دؤنوشوملرده اؤزللیکله ساواشلار، قیرغینلار، چئوریلیشلر، ایتگی و آجلیقلار زامان-زامان اینسانلارین آلت بیلینجینده یئرله­شه­رک اونلاری داها دا اؤزونو قوروماغا دوغرو آپارمیشدیر. اونا گؤره ده اینسانلار  ایچ­گودوسل(غریزی) بیر دویغو کیمی بوتون گوونلیکسیز دوروملاردان قاچمیشلار.
سیاسال گوج حاکیمییت تورلویونه گلدیکده ایسه وورغولامالیییق زامان-زامان دییشیلمه­ین یونیتئر(تک ساخت) حاکیمییت، دئسپوتیزمین اوزون سوره­لی حؤکم سورمه­سی، دیکئی حاکیمییت یؤنتمی، توپلوما باغلی اولمایان حاکیمییت هئچ بیر قرارلاریندا کوتله­نی نظره آلمادان کندی چیخارلاری اوغروندا توپلوم اینسانلاینین حاق-حوقوقلارینی دایانمادان تاپدالامیشلار. اؤرنه­یین گوونلیک یاراتماق بهانه­سی ایله اینسانلارین اؤزل یاشامینا بیله بورونلارینی سوخوب اؤزگورلوک حاقلارینی سایمامیشلار. هئچ بیر مدنی توپلوم سیاسال پارتییا اولوشلارا ایمکان وئرمه­ین حاکیمییتله کوتله آراسیندا اولان بؤیوک گوج فرقلیلییی داها دا چوخالیر. قورخونو آردیجیل اولاراق یاییملایان حاکیمییت اؤلکه اینسانلارینی دوستاق یاشام یؤنتمی ایله آلیشدیرمیشدیر. دوشونجه، سؤز و ییغینجاق اؤزگورلوکلرینه زامان-زامان وارمایان کوتله دؤولت طرفیندن گوونلییی بئله قورونمایان کوتله بیلینج­سیزلشدیکجه گوج آیلاملارینین بوتون دئدیکلرینی کندی یاشاملاریندا  یانسیدیب، اونلارا باش اه­ییمک مجبورییتینده قالمیشلار. بونلارین یانی سوره ایقتیصادی قورولوشون کوتله­یه دئییل، حاکیمییته باغلی اولدوغو، ایقتیصادی اؤزگورلویون اولماماسی، توپلومسال قاتمانلارین اولوشوم قارشیسینین آلینماسی کوتله­نی بوتون وارلیغی ایله گوجسوز ائدیب، حاکیمییت الی آلتیندا کؤله­یه چئویرمیشدیر. بونلارین هامیسینی نظره آلدیقدا کوتله اینسانلاری اومودسوز، ایستنج سیزو گوونجسیز یاشاماغا آلیشیب، کندی گوونلیکلرینی قوروماغا چالیشمیشلار. کندیلرینی چئوره الینده گؤرن اینسانلار ایناملارینی ایتیریب، حاقلارینی الده ائتمک اوچون هئچ بیر ائیلم  یاپمامیشلار. بیر سؤزله دوشونجه­سی سیاسال گوجو، ایقتیصادی دورومو و بوتون وارلیغی دؤولت الینده اولان کوتله گؤرمه­دییی، دویمادیغی و دادمادیغی اؤزگورلویو زامان-زامان تامامی ایله الده ائده بیلمه­دییی گوونلیکله دییشه بیلمز.
 
قایناقلار:
1-اقتصاد سیاسی ایران- محمد علی کاتوزیان
2-توسعه اقتصادی- محمود متوسلی
3-فلسفه سیاسی-  آدام سویفت
4- دانشنامه سیاسی-  داریوش آشوری 
“سیامک میرزایی”
 
Comments,Baxışınız
oguz gif telegram
Play All Replay Playlist Replay Track Shuffle Playlist Hide picture